024.3225.2096

Mặt trái của ứng dụng trí tuệ nhân tạo

Các nhà chuyên môn luôn khuyến cáo chỉ nên sử dụng ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để tra cứu, thu thập dữ liệu, gợi ý mang tính tham khảo...
 

Sau khi công ty khởi nghiệp OpenAI tung ra ứng dụng AI đầu tiên là ChatGPT vào cuối năm 2022, làn sóng đua nhau phát triển các ứng dụng AI được kích hoạt, đặc biệt là AI tạo sinh, mang lại nhiều tiện ích trong mọi lĩnh vực cuộc sống. Song, việc này cũng mang đến nhiều nguy cơ.
 

Xâm phạm quyền riêng tư
 

Vài năm nay, không ít tổ chức, cá nhân đã chịu nhiều thiệt hại khi tội phạm công nghệ ứng dụng AI để tạo ra những video clip giả mạo hình ảnh, giọng nói của người thật. Trong đó, đơn cử là chiêu trò "lộng giả thành chân" Deepfake.
 

Theo Báo cáo gian lận danh tính (Identity Fraud Report) do Sumsub công bố cuối tháng 11-2023, các vụ lừa đảo Deepfake trên toàn cầu đã tăng gấp 10 lần trong 2 năm 2022-2023. Đây cũng là thời gian bùng nổ các ứng dụng AI tạo sinh trên thế giới.
 

Status Labs nhận xét Deepfake đã làm ảnh hưởng lớn đến văn hóa, quyền riêng tư và thanh danh cá nhân. Phần lớn tin tức và sự chú ý xung quanh Deepfake tập trung vào các video khiêu dâm của người nổi tiếng, nội dung trả thù, thông tin sai lệch, tin tức giả mạo, tống tiền và lừa đảo. Chẳng hạn, năm 2019, một công ty năng lượng ở Mỹ đã bị lừa 243.000 USD do kẻ xấu giả mạo hình ảnh, giọng nói của lãnh đạo công ty, yêu cầu nhân viên chuyển tiền cho đối tác.
 

Hãng tin Reuters cho biết năm 2023, khoảng 500.000 nội dung Deepfake dạng video và tiếng nói đã được chia sẻ qua các mạng xã hội trên thế giới. Bên cạnh các Deepfake để đùa vui là những chiêu trò do kẻ xấu tạo ra để lừa đảo cộng đồng. Có nguồn tin cho biết trong năm 2022, ước tính các vụ lừa đảo Deepfake trên thế giới đã gây thiệt hại đến 11 triệu USD.
 

Nhiều chuyên gia công nghệ đã cảnh báo về những mặt trái mà AI gây ra, trong đó có vấn đề bản quyền sở hữu trí tuệ và tính thật giả, xa hơn là những vụ tranh chấp bản quyền sở hữu trí tuệ giữa các "tác phẩm" do AI tạo ra. Chẳng hạn, một người nhờ ứng dụng AI vẽ bức tranh với chủ đề nào đó, song người khác cũng nhờ AI làm tương tự, kết quả là cho ra những bức tranh có nhiều nét tương đồng.
 

Điều này rất dễ xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu. Tuy nhiên, đến nay, thế giới vẫn chưa có quyết định về việc công nhận bản quyền đối với các nội dung do AI tạo ra (công nhận quyền tác giả cho cá nhân đặt hàng AI sáng tạo hay công ty phát triển ứng dụng AI).
 

Một hình ảnh được tạo bởi ứng dụng AI

Một hình ảnh được tạo bởi ứng dụng AI

Khó phân biệt thật - giả
 

Vậy những nội dung do AI tạo ra có thể vi phạm bản quyền hay không? Về công nghệ, các nội dung do AI tạo ra được thuật toán tổng hợp từ những dữ liệu mà nó đã được huấn luyện. Những cơ sở dữ liệu này được các nhà phát triển ứng dụng AI thu thập từ nhiều nguồn, chủ yếu từ kho tàng kiến thức trên internet. Trong đó, nhiều tác phẩm đã được cấp bản quyền cho chủ sở hữu.
 

Ngày 27-12-2023, báo The New York Times (Mỹ) đã khởi kiện OpenAI (với ChatGPT) và Microsoft, cho rằng hàng triệu bài báo của họ đã được sử dụng để huấn luyện các chatbot AI và các nền tảng AI của 2 công ty này. Bằng chứng là có những nội dung do các chatbot tạo ra theo yêu cầu của người dùng lại giống hay tương tự nội dung các bài báo. Tờ báo này không thể làm ngơ khi "tài sản trí tuệ" của họ bị các công ty sử dụng để thu lợi.

The New York Times là tờ báo lớn đầu tiên của Mỹ khởi kiện về bản quyền liên quan AI. Có thể trong thời gian tới, sẽ có thêm những tờ báo khác cũng kiện, nhất là sau khi The New York Times thành công.
 

Trước đó, OpenAI đã đạt được thỏa thuận cấp phép bản quyền với hãng tin Associated Press hồi tháng 7-2023 và Axel Springer - nhà xuất bản Đức, sở hữu 2 báo Politico và Business Insider - vào tháng 12-2023.
 

Nữ diễn viên Sarah Silverman cũng đã tham gia một vài vụ kiện hồi tháng 7-2023, cáo buộc Meta và OpenAI sử dụng cuốn hồi ký của cô làm văn bản đào tạo cho các chương trình AI. Nhiều nhà văn cũng bày tỏ sự cảnh giác khi có thông tin tiết lộ rằng các hệ thống AI đã hấp thụ hàng chục ngàn cuốn sách thành cơ sở dữ liệu của nó, dẫn đến vụ kiện của các tác giả, như Jonathan Franzen và John Grisham.
 

Trong khi đó, hãng dịch vụ ảnh Getty Images cũng đã kiện một công ty AI vì tạo ra hình ảnh dựa trên lời nhắc bằng văn bản do sử dụng trái phép tài liệu hình ảnh có bản quyền của hãng...
 

Người dùng có thể vướng phải những rắc rối về bản quyền khi "vô tư" sử dụng các "tác phẩm" mà mình đã nhờ công cụ AI "sáng tác". Các nhà chuyên môn luôn khuyến cáo chỉ nên sử dụng công cụ AI để tra cứu, thu thập dữ liệu, gợi ý mang tính tham khảo.
 

Ở một vấn đề khác, ứng dụng AI gây rối trí cho người dùng khi không thể phân biệt được tính thật - giả của một nội dung nào đó. Các nhà xuất bản và tòa soạn báo có thể lúng túng khi tiếp nhận bản thảo tác phẩm. Các giáo viên cũng gặp khó khi không biết bài làm của học sinh có sử dụng AI hay không.
 

Cộng đồng giờ đây sẽ phải cảnh giác cao hơn vì không biết nội dung nào là thật, nội dung nào là giả. Chẳng hạn, người bình thường sẽ khó lòng phát hiện một tấm ảnh có bị AI "bùa phép", chỉnh sửa hay không. 
 

Cần quy định pháp lý về sử dụng AI
 

Trong khi chờ những công cụ ứng dụng có thể phát hiện sự can thiệp của AI, cơ quan quản lý cần sớm có quy định pháp lý rõ ràng, cụ thể về việc sử dụng công nghệ này tạo ra nội dung riêng. Quy định pháp lý cần thể hiện cho mọi người biết nội dung, tác phẩm đã được AI can thiệp, chẳng hạn mặc định gắn dấu mờ watermark lên hình ảnh đã qua tay AI.

 

theo báo Người lao động
Bình luận facebook
Bình luận form
Các bài viết khác
17/06/2024 20  Lượt xem
Thị trường sáng tạo nội dung số tại Việt Nam đang ngày càng lớn mạnh, đòi hỏi một nguồn nhân lực dồi dào
Chi tiết
13/06/2024 15  Lượt xem
Hàng nghìn cuộc gọi tấn công bằng website giả mạo có sử dụng bot OTP đã bị ngăn chặn, nhưng đó chỉ là "bề nổi" của một chiêu trò lừa đảo mới gần đây.
Chi tiết
12/06/2024 24  Lượt xem
CEO của Nokia, ông Pekka Lundmark, đã thực hiện cuộc gọi điện thoại đầu tiên có âm thanh sống động nhờ công nghệ 3D thay vì đơn âm như hiện nay thông qua mạng 5G.
Chi tiết
03/06/2024 52  Lượt xem
Thử nghiệm các công cụ AI đem đến sự thích thú cho nhiều người. Tuy nhiên, có những nguy cơ phía sau mà không phải ai cũng lường hết hậu quả.
Chi tiết
28/05/2024 33  Lượt xem
Làn sóng đầu tư vào AI được dự báo sẽ còn tăng mạnh hơn nữa trong các năm tới, khi AI đã chứng minh là động lực tăng trưởng chủ lực của các công ty công nghệ.
Chi tiết
23/05/2024 51  Lượt xem
Khi mới ra mắt vào năm 2016, TikTok - nền tảng chia sẻ video ngắn thuộc sở hữu của Tập đoàn ByteDance (Trung Quốc) - cho phép người dùng đăng tải video có độ dài tối đa 15 giây.
Chi tiết
22/05/2024 46  Lượt xem
Amazon Global Selling vừa công bố các xu hướng TMĐT xuyên biên giới nổi bật, định hình nền kinh tế xuất khẩu trực tuyến Việt Nam.
Chi tiết
20/05/2024 52  Lượt xem
Với bản cập nhật hệ điều hành iOS 18, người dùng sẽ có thêm tính năng Eye Tracking, cho phép điều khiển iPhone và iPad chỉ bằng ánh mắt mà không cần chạm trực tiếp.
Chi tiết
08/05/2024 64  Lượt xem
Trên hành trình của sự tiến bộ công nghệ, việc ứng dụng công nghệ trong lĩnh vực y tế đã mở ra nhiều cánh cửa mới, đem lại nhiều lợi ích cho người dân.
Chi tiết
02/05/2024 72  Lượt xem
Với tốc độ phát triển của AI như hiện nay, những công việc cũ có thể giảm nhưng đồng thời hứa hẹn mở ra nhiều cơ hội cho các cá nhân và công ty trên toàn thế giới.
Chi tiết
26/04/2024 66  Lượt xem
Bộ TT&TT đề nghị các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp tăng cường triển khai công tác bảo đảm an toàn thông tin mạng trong thời gian diễn ra những ngày lễ lớn.
Chi tiết
25/04/2024 79  Lượt xem
Theo các chuyên gia an ninh mạng, đối với các công nghệ tấn công hiện nay, phòng vẫn hơn là chống.
Chi tiết
16/04/2024 73  Lượt xem
Giới công nghệ đang tìm cách phát triển loại thiết bị mới được tin là nếu thành hiện thực sẽ có thể châm ngòi cho một cuộc cách mạng, thậm chí có thể thay thế smartphone.
Chi tiết
08/04/2024 64  Lượt xem
Theo Cục Viễn thông, từ ngày 15/4, các doanh nghiệp viễn thông di động phải chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu còn xuất hiện SIM được phát triển mới không đúng quy định.
Chi tiết
03/04/2024 70  Lượt xem
Để giúp người dùng duyệt web yên tâm hơn, Google đã đưa ra một số gợi ý về cách sử dụng Internet an toàn.
Chi tiết
22/03/2024 155  Lượt xem
Sự kiện "Build with Al" sẽ diễn ra tại Hà Nội ngày 24/3 và Thành phố Hồ Chí Minh ngày 30/3 với sự tham gia của hàng trăm lập trình viên cùng các chuyên gia đến từ Google.
Chi tiết
22/03/2024 93  Lượt xem
Các nhà nghiên cứu đã tạo ra người bạn đồng hành ảo, có thể hỗ trợ nhân viên của các viện dưỡng lão trong việc trò chuyện và chăm sóc những bệnh nhân mất trí nhớ.
Chi tiết
20/03/2024 96  Lượt xem
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ trí tuệ nhân tạo, việc tái hiện hình ảnh của người thân đã khuất đang trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.
Chi tiết
18/03/2024 181  Lượt xem
Luật Căn cước 2023 có hiệu lực thi hành từ 1/7 tới nêu rõ việc thu thập thông tin sinh trắc học gồm ảnh khuôn mặt, vân tay, mống mắt của người cần cấp thẻ căn cước…
Chi tiết
15/03/2024 135  Lượt xem
Theo Bộ TT&TT, các doanh nghiệp viễn thông hiện đã hoàn thành đối soát, chuẩn hóa thông tin của 125 triệu thuê bao đang hoạt động với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Chi tiết
Bộ TT&TT đã cấp giấy phép mới cho phép Công ty DTV.CO được mở rộng thiết lập hạ tầng truyền dẫn truyền hình số mặt đất DTB-T2 tại 6 tỉnh Bắc Trung Bộ gồm: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế.
Ngày 19/5/2019, tại Hà Nội, Công ty CP Truyền hình số Miền Bắc (DTV) đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm ngày thành lập, cũng là thời điểm mà Công ty chính thức bấm nút phát sóng thử nghiệm truyền hình số DVB-T2 tại Hà Nội.