024.3225.2096

Ba ý tưởng đối phó thuật toán mạng xã hội


Ba ý tưởng đối phó thuật toán mạng xã hội
 

Rất khó để chỉ ra từ khi nào chúng ta mất quyền kiểm soát những gì chúng ta xem, đọc và thậm chí suy nghĩ vào tay các mạng xã hội lớn nhất thế giới.
 

Đó có thể là năm 2016, năm mà Twitter và Instagram quyết định gia nhập cùng Facebook và YouTube trong thế giới thuật toán. Họ thiết kế thuật toán để duy trì sự chú ý của chúng ta lâu nhất có thể. Họ quảng bá các nội dung mà con người có xu hướng bấm vào, chia sẻ hay “thả tim”, chôn vùi mọi thứ còn lại. Cùng lúc này, Facebook ẩn cài đặt chuyển Bảng tin về hiển thị “Gần đây nhất”.
 

Bạn có thể cho rằng nó không phải chuyện gì to tát. Tuy nhiên, các thuật toán này không chỉ quảng bá những nội dung giải trí, chúng còn khuếch trương nội dung như tấn công, xuyên tạc, thuyết âm mưu.
 

Giáo sư khoa học máy tính Hany Farid đến từ Đại học California nhận định: “Có những kẻ xấu đang làm điều xấu trên Internet – Qanon, da trắng thượng đẳng. Facebook, YouTube và các mạng xã hội khác phóng đại nó”.
 

Những kịch bản tồi tệ nhất không còn là giả thuyết. Mọi người được xem thứ hấp dẫn nhất với họ, họ bấm vào, họ đọc, họ xem, họ rơi vào “hang thỏ” nơi củng cố những suy nghĩ và ý tưởng của họ, họ kết nối với những người cùng suy nghĩ. Họ kết thúc bằng thực tại phiên bản cá nhân hóa. Cuối cùng, họ tới Đồi Capitol.
 

Chắc chắn, mạng xã hội không phải điều đáng trách duy nhất, robot cũng vậy. Quyết định buộc Tổng thống Trump phải “im lặng” trên Facebook, Twitter cho thấy chính những con người đang điều hành công ty có tiếng nói sau cùng về cái được và không được xuất hiện.
 

Trọng tâm của vấn đề nằm ở công nghệ: Máy tính chịu trách nhiệm cho những gì chúng ta nhìn thấy nhưng chúng vận hành không minh bạch. Giải pháp cho chuyện này không hề đơn giản. Nhà báo Joanna Stern của Thời báo Phố Wall đưa ra ba ý tưởng.
 

1. Không thuật toán, không quảng cáo
 

Mark Weinstein, nhà sáng lập mạng xã hội “anti Facebook” MeWe, hiểu rõ ý tưởng này: đó là quay lại bảng tin thuần túy theo thời gian, không có sự can thiệp.
 

Trên MeWe, bạn cũng theo dõi bạn bè, trang hay hội nhóm. Bài viết xuất hiện trên bảng tin ngay khi nó được đăng. Không ai, dù là nhà quảng cáo, nhà tiếp thị, nhà hoạt động chính trị… có thể trả tiền để quảng bá nội dung lên trên bảng tin của người khác. Theo ông, nó sẽ hạn chế lan truyền thông tin sai sự thật.
 

Dù vậy, vài tuần gần đây, khi nhóm người cực hữu tìm kiếm mạng xã hội thay thế Facebook, Twitter và Parler, họ đã tìm tới MeWe, nền tảng đang có 15,5 triệu người dùng. Ông Weinstein cho biết công ty đầu tư mạnh vào kiểm duyệt và điều khoản dịch vụ cũng rất rõ ràng: Bạn sẽ bị “đá” nếu kích động bạo lực, đăng nội dung phi pháp… MeWe cũng liên hệ với Apple, Google, Amazon để bảo đảm ứng dụng đáp ứng hướng dẫn của họ.
 

Vấn đề với bảng tin không theo thuật toán nào cả đó là người dùng sẽ bị nội dung nhấn chìm, khó phân loại. Đây là lý do mà Twitter, Facebook, Instagram từ bỏ bảng tin theo dòng thời gian.
 

MeWe giải quyết vấn đề bằng các bộ lọc và công cụ để quản lý bảng tin. Bạn có thể phân loại theo danh bạ, nhóm và trang. Do không có quảng cáo mục tiêu, MeWe cũng không thu thập dữ liệu người dùng liên tục.
 

2. Giảm ưu tiên nội dung phá hoại
 

 

Song đối với các công ty phụ thuộc vào quảng cáo, loại bỏ thuật toán chẳng khác nào dạy động vật làm thơ. Thay vào đó, chuyên gia gợi ý các nền tảng nên nghiêm túc về chuyện giảm ưu tiên nội dung kích động, bạo lực, thuyết âm mưu, ưu tiên nội dung đáng tin cậy, sâu sắc, uy tín ngay cả khi chúng đồng nghĩa với tương tác giảm.
 

Có bằng chứng cho thấy nó hiệu quả. Trong nghiên cứu tháng 3/2020, Giáo sư Farid và một số đồng nghiệp nhận thấy YouTube thực tế đã giảm quảng bá video thuyết âm mưu sau khi thay đổi thuật toán gợi ý. Facebook cũng làm điều tương tự. Vài tuần trước bầu cử Mỹ 2020, Facebook và Instagram đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm hạn chế lan truyền thông tin mà thuật toán xác định khả năng là tin giả, trong đó có tuyên bố sai lầm về gian lận phiếu bầu. Kết quả là nguồn tin đáng tin cậy được tăng cường.
 

Trong khi đó, theo nền tảng phân tích truyền thông Zignal Labs, thông tin về gian lận bầu cử trên Twitter giảm mạnh sau khi đình chỉ tài khoản của Tổng thống Trump.
 

Nhà chức trách cũng tham gia trong cuộc chiến này. Ngoài các vụ kiện chống độc quyền, họ còn kêu gọi buộc các mạng xã hội chịu trách nhiệm trước thuật toán của mình.
 

3. Trả quyền kiểm soát cho người dùng
 

Ít nhất, Facebook cũng cung cấp một số thông tin vì sao bạn lại nhìn thấy gì đó trên Bảng tin. Chỉ cần bấm vào biểu tượng ba chấm tròn trên bất kỳ bài viết nào và chọn “Vì sao tôi nhìn thấy bài này”.
 

Một số dịch vụ cho phép người dùng chọn theo dõi bảng tin kiểu cũ, theo dòng thời gian. Dù vậy, các cài đặt này bị ẩn đi và không dễ tìm thấy.
 

Facebook: Trên trình duyệt web, cuộn trình đơn bên trái, chọn “Xem thêm” rồi chọn “Gần đây nhất”. Trên ứng dụng, bấm vào ba đường kẻ ở trên hoặc dưới cùng màn hình, tìm “Gần đây nhất”. Lưu ý, sau khi thoát khỏi ứng dụng và mở lại, bạn phải cài đặt lại từ đầu.
 

Twitter: Bấm vào biểu tượng ngôi sao nhỏ ở góc phải bên trên website và ứng dụng, chọn “Xem Tweet mới nhất” thay vì “Tweet nổi bật”.
 

YouTube: Bạn không thể tắt toàn bộ thuật toán gợi ý song có thể chuyển sang “Video mới nhất” trong mỗi danh mục hoặc từ khóa tìm kiếm. Bạn cũng có thể tắt tính năng phát tự động.
 

TikTok: Bên cạnh mục For You là mục Following, chỉ hiển thị những người bạn theo dõi trên ứng dụng.
 

Instagram: Bạn không thể làm gì với thuật toán của Instagram. Người phát ngôn Facebook giải thích bảng tin kiểu cũ khiến mọi người bỏ lỡ 70% cập nhật, gần một nửa là từ bạn bè, gia đình. Sau khi điều chỉnh thuật toán, trung bình mọi người xem được hơn 90% bài viết của bạn bè.
 

Du Lam (Theo WSJ)

Bình luận facebook
Bình luận form
Các bài viết khác
26/02/2021 9  Lượt xem
Bạn thường xuyên sử dụng smartphone và sao nhãng việc học tập và ảnh hưởng đến hiệu suất công việc? Ứng dụng miễn phí dưới đây có thể giúp bạn xử lý vấn đề này.
Chi tiết
25/02/2021 22  Lượt xem
Với quyết định lựa chọn ngày 31/12 hằng năm là Ngày chuyển đổi số của tỉnh, Thái Nguyên vừa trở thành địa phương đầu tiên trong cả nước có Ngày chuyển đổi số.
Chi tiết
24/02/2021 12  Lượt xem
Theo Tiến sĩ Nguyễn Quang Trung, Chủ nhiệm nghiên cứu về quản trị chuyển đổi thông minh tại Đại học RMIT, dịch Covid-19 có thể buộc doanh nghiệp Việt phải suy nghĩ lại và nhanh chóng áp dụng công nghệ kỹ thuật số để phát triển mạnh trong tương lai.
Chi tiết
19/02/2021 23  Lượt xem
Google Arts & Culture đã bắt tay cùng Việt Nam trong dự án "Quảng bá Kỳ quan Việt Nam" trên nền tảng trực tuyến nhằm giúp người xem trên hế giới hiểu thêm về văn hóa Việt.
Chi tiết
04/02/2021 33  Lượt xem
Bằng việc gửi hàng loạt tin nhắn mạo danh các ngân hàng, kẻ xấu có thể lừa nhiều người cung cấp tên đăng nhập, mật khẩu, mã OTP của các dịch vụ ngân hàng mà họ không hề hay biết.
Chi tiết
02/02/2021 35  Lượt xem
Cảnh sát thành phố Dubai đã sử dụng công nghệ đọc sóng não để "nhìn thấu" suy nghĩ của nghi phạm, nhằm giải quyết một vụ án giết người.
Chi tiết
25/01/2021 38  Lượt xem
Chợ Bến Thành lâm cảnh đìu hiu do mất nguồn khách nước ngoài và khách Việt kiều. Nhiều tiểu thương đang đưa hàng hoá lên ứng dụng để tìm thêm thị trường.
Chi tiết
25/01/2021 47  Lượt xem
Nỗi lo sợ những chiếc kim tiêm sẽ không còn với phát minh mới của PGS.TS Nguyễn Đức Thành cùng nhóm nghiên cứu tại Đại học Connecticut, Mỹ.
Chi tiết
23/01/2021 47  Lượt xem
Tổ chức Cảnh sát Hình sự Quốc tế đã phát đi một cảnh báo đến 194 quốc gia thành viên, về hình thức lừa đảo tiền thông qua các ứng dụng hẹn hò trực tuyến.
Chi tiết
21/01/2021 33  Lượt xem
Giải thưởng Sao Khuê 2021 bổ sung nhóm giải thưởng dành cho các nền tảng chuyển đổi số.
Chi tiết
20/01/2021 41  Lượt xem
Đặt vị trí ngón tay không chính xác hoặc da tay quá mòn sẽ dẫn đến khó khăn khi sử dụng cảm biến vân tay trên thiết bị điện tử.
Chi tiết
11/01/2021 59  Lượt xem
Thông tin cá nhân của 300 nghìn người Việt, bao gồm họ tên, địa chỉ, số điện thoại… đã bị rao bán công khai trên một diễn đàn dành cho tin tặc.
Chi tiết
09/01/2021 45  Lượt xem
Bộ TT&TT vừa đề nghị các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm để tăng cường bảo đảm an toàn, an ninh mạng trong thời gian Đại hội lần thứ XIII của Đảng và các dịp lễ, tết năm 2021.
Chi tiết
08/01/2021 51  Lượt xem
Nhiều website thương mại điện tử, kinh doanh trực tuyến tại Việt Nam hiện đang bị hacker tấn công DDOS gây gián đoạn truy cập và đòi tiền để đảm bảo cho hoạt động sau này.
Chi tiết
07/01/2021 49  Lượt xem
Các doanh nghiệp OTT Việt đang đứng trước một cuộc chơi không cân sức. Trong khi người dùng Việt đối diện những nguy cơ về thông tin độc, xấu.
Chi tiết
06/01/2021 40  Lượt xem
Khẩu trang, laptop, máy tập thể thao...sẽ được tích hợp nhiều công nghệ mới ưu việt trong năm 2021, khi dịch COVID-19 thúc đẩy cơn sốt công nghệ.
Chi tiết
04/01/2021 61  Lượt xem
Cùng với sự phát triển của Internet, các nền tảng mạng xã hội đang ngày càng trở nên phổ biến và trở thành một phần không thể thiếu của nhiều người.
Chi tiết
01/01/2021 42  Lượt xem
Cùng điểm lại 10 sự kiện ICT tiêu biểu tại Việt Nam trong năm qua do các nhà báo công nghệ bình chọn.
Chi tiết
30/12/2020 39  Lượt xem
Theo báo cáo mới của Ericsson, đến hết năm 2020, ước tính 1 tỷ người trên toàn cầu sẽ tiếp cận mạng 5G. Hành trình phát triển đến mạng động thế hệ mới nhất này ra sao?
Chi tiết
27/12/2020 56  Lượt xem
Để tránh việc trẻ tò mò nghịch ngợm các thiết bị điện tử điện lạnh, các nhà sản xuất từ lâu đã đưa vào tính năng khóa trẻ em (child lock).
Chi tiết
Bộ TT&TT đã cấp giấy phép mới cho phép Công ty DTV.CO được mở rộng thiết lập hạ tầng truyền dẫn truyền hình số mặt đất DTB-T2 tại 6 tỉnh Bắc Trung Bộ gồm: Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế.
Ngày 19/5/2019, tại Hà Nội, Công ty CP Truyền hình số Miền Bắc (DTV) đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 5 năm ngày thành lập, cũng là thời điểm mà Công ty chính thức bấm nút phát sóng thử nghiệm truyền hình số DVB-T2 tại Hà Nội.